Narciso Yepes

Narciso Yepes

Hij werd geboren als zoon van een arm gezin in Lorca in het zuiden van Spanje. Zijn vader gaf hem zijn eerste gitaar toen hij amper vier was. Zijn eerste lessen volgde hij bij Jesus Guevara in Lorca. Later, bij uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog in 1936, verhuisde de familie naar Valencia.

Toen hij 13 werd, begon hij aan het conservatorium van Valencia bij de pianist en componist Vicente Asencio te studeren. Hij volgde er harmonie, compositie en uitvoeringspraktijk.

Klassiek gitarist

Op 16 december 1947 speelde hij voor het eerst in Madrid alwaar hij, samen met het Nationaal Orkest van Spanje o.l.v. Ataúlfo Argenta, Joaquin Rodrigo’s "Concierto de Aranjuez” vertolkte. Het daverende succes van dit optreden bombardeerde hem meteen tot een ster van het publiek en de kritiek. Even later vatte hij zijn eerste tournees met Argenta aan en speelde hij o.m. in Zwitserland, Italië, Duitsland en Frankrijk. In die tijd was hij één van de hoofdverantwoordelijken voor de gestaag groeiende populariteit van het Concierto de Aranjuez.

In 1950 besloot hij na een optreden in Parijs interpretatie te studeren bij de violist George Enesco en de pianist Walter Gieseking. Bovendien studeerde hij op een informele manier bij Nadia Boulanger. Daarna bracht hij een hele tijd door in Italië waar hij in aanraking kwam met een groot aantal muzikanten van de meest uiteenlopende genres.

In 1952 arrangeerde hij een volkslied voor gitaar met de titel "Romance” (dit werd later gecoverd door My Chemical Romance en Pearl Jam) dat het thema van de Franse film "Jeux interdits” van René Clément zou werd en hem op slag wereldberoemd maakte. Yepes nam daarna nog talrijke nummers voor andere films op. Later componeerde hij ook zelf de muziek voor films zoals "La Fille aux Yeux d’Or” (1961) en "La viuda del capitán Estrada” (1991). In de film "El amor brujo” (1967) speelde hij de rol van een muzikant.

De bijzondere stemming

In 1964 vertolkte Yepes het Concierto de Aranjuez met de Berliner Philharmoniker op ‘s werelds eerste 10-snarige gitaar, die hij in samenwerking met de bekende gitaarbouwer José Ramirez had ontwikkeld. Yepes was de belangrijkste voorstander van deze 10-snarige gitaar, een instrument dat transcripties van werken, die oorspronkelijk voor de barokluit werden geschreven, toeliet. De belangrijkste reden voor de ontwikkeling van dit instrument was echter de toevoeging van resonantiesnaren (C, A#, G#, F#), die voor het eerst een chromatische snaarresonantie, vergelijkbaar met het effect van het demperpedaal op een vleugelpiano, opleverden.

Na 1964 bespeelde Yepes alleen nog 10-snarige gitaren, die hij overal ter wereld voor recitals en concerti gebruikte. In die tijd trad hij ongeveer 130 keer per jaar op.

Een onderzoeker in opdracht van de muziek.

Naast een begaafd musicus was Yepes tevens een belangrijke wetenschapper. Zijn speurwerk naar vergeten manuscripten uit de 16e en 17e eeuw brachten een groot aantal werken voor gitaar en luit aan het daglicht. Hij was tevens de eerste, die luitmuziek van Bach opnieuw op historische instrumenten vertolkte (meer bepaald de 14-korige barokluit). Onder invloed van een geduldige en gedreven bestudering van zijn instrument ontwikkelde Narciso Yepes een revolutionaire techniek met tot dan toe ongehoorde hulpmiddelen en mogelijkheden.

Hij ontving talrijke officiële onderscheidingen voor zijn werk, o.m. de Gouden medaille voor uitmuntendheid in de kunsten van de hand van Koning Juan Carlos I, het lidmaatschap van de academie van "Alfonso X el Sabio” en een eredoctoraat van de universiteit van Murcia. In 1986 ontving hij de nationale muziekprijs van Spanje en werd hij unaniem verkozen tot lid van de Koninklijke Spaanse Academie van Schone Kunsten.

Na 1993 trad Narcisco Yepes omwille van een aanslepende ziekte nog maar sporadisch op. Op 1 maart 1996 speelde hij zijn laatste concert in Santander (Spanje).
Hij overleed in 1997 te Murcia.
Hij was getrouwd met Marysia Szummakowska. Samen hadden zij een zoon, Ignacio Yepes, die later dirigent werd, en een dochter, Ana Yepes, bekend als ballerina en choreografe.